Szlifierka oscylacyjna, mimośrodowa czy kątowa: czym się różnią

Różnica sprowadza się do jednego: jaki ruch wykonuje narzędzie. Kątowa tylko obraca tarczę wokół osi i służy do zdzierania oraz cięcia. Mimośrodowa obraca tarczę i jednocześnie prowadzi ją po małym okręgu, dzięki czemu nie zostawia kolistych rys. Oscylacyjna płaszczyznowa nie obraca niczego, tylko drga płaską stopą, więc dociera w narożniki. Poniżej jest rozwinięcie i miejsce, w którym ten podział bywa mylący.

Trzy rodzaje ruchu

Ruch obrotowy, czyli szlifierka kątowa. Tarcza kręci się wokół własnej osi z prędkością od 1100 do 25 000 obrotów na minutę, zależnie od modelu i średnicy. Ziarno przechodzi po powierzchni zawsze tym samym torem, więc zostawia koliste rysy. To nie jest wada, tylko konsekwencja: kątowa ma zbierać materiał szybko, a nie wykańczać. Do dysków fibrowych 115 i 125 mm oraz do dysków Roloc 51 i 76 mm.

Ruch obrotowy plus mimośrodowy, czyli szlifierka mimośrodowa. Tarcza kręci się i równocześnie przesuwa po okręgu o średnicy zwanej skokiem. Dzięki złożeniu dwóch ruchów ziarno nigdy nie wraca tym samym śladem, więc koliste rysy nie powstają. W katalogu narzędzia z serii Dynorbital występują w skokach 5 i 10 mm, na tarcze 125, 150 i 203 mm.

Ruch drgający bez obrotu, czyli szlifierka oscylacyjna płaszczyznowa. Płaska stopa drga po bardzo małym okręgu, typowo od 1 do 5 mm, ale nie obraca się. Kształt stopy decyduje o dostępie: trapez i trójkąt wchodzą w narożniki, prostokąt pracuje na płaszczyznach, wersja posuwisto zwrotna prowadzi wzdłuż profilu. W katalogu to seria Dynfine ze skokiem 1 mm oraz Dynabug ze skokiem 2, 2,5 i 5 mm, na stopach od 70×280 do 102×110 mm.

Porównanie

Skąd bierze się zamieszanie w nazwach

W praktyce warsztatowej słowa „oscylacyjna” i „mimośrodowa” bywają używane zamiennie i najczęściej oznaczają to samo narzędzie: okrągłą tarczę pracującą ruchem złożonym. My w katalogu też nazywamy tę grupę oscylacyjnymi, bo tak szukają jej klienci.

Problem pojawia się wtedy, gdy ktoś szuka narzędzia do narożnika. Wtedy „oscylacyjna” znaczy coś zupełnie innego, mianowicie szlifierkę z płaską stopą, która nie obraca tarczy. Praktyczny sposób na rozróżnienie jest jeden: sprawdzić kształt osprzętu, nie nazwę. Okrągła tarcza oznacza ruch złożony i pracę na płaszczyźnie. Stopa prostokątna, trapezowa albo trójkątna oznacza drganie i pracę tam, gdzie tarcza nie sięgnie.

Które narzędzie do którego zadania

Usuwanie spawów, rdzy i starej powłoki z konstrukcji stalowej. Kątowa z dyskiem fibrowym. Rysy nie mają tu znaczenia, liczy się tempo. Jeśli powierzchnia ma być potem malowana, po kątowej i tak wchodzi jeszcze jeden etap.

Wyrównanie i przygotowanie płaszczyzny pod lakier. Mimośrodowa. Skok 5 mm do zbierania materiału, 2,5 mm do wykończenia i szlifu międzywarstwowego. Skok 10 mm na cienkiej blasze wprowadza tyle ciepła, że materiał potrafi się odkształcić.

Narożniki, listwy, wąskie profile. Szlifierka ze stopą. Trójkąt i trapez wchodzą tam, gdzie tarcza 125 mm nie ma szans. Skok 1 mm przy stopie Dynfine daje wykończenie, którego mimośrodowa na krawędzi nie powtórzy, bo podcina.

Rury, spoiny wewnętrzne, trudne kształty. Pasowa. Wąski pas dociera tam, gdzie żadna tarcza ani stopa nie wejdzie.

Gratowanie, otwory, drobne detale. Prosta na trzpień, od 4500 do 30 000 obrotów, albo ołówkowa na trzpień 3 mm, która pracuje od 25 000 nawet do 100 000 obrotów na minutę.

Polerki rządzą się tą samą logiką

Podział na ruch obrotowy i złożony dotyczy też polerowania. Polerka rotacyjna kręci tarczą i pracuje od 2000 do 4500 obrotów na minutę, szybko koryguje defekty, ale przy nieuwadze przypala lakier i zostawia hologramy. Polerka oscylacyjna, w katalogu opisana skokiem 14 mm, pracuje bezpieczniej i nadaje się do wykończenia oraz do rąk mniej wprawnych. Zestaw na stanowisko lakiernicze to zwykle jedna i druga, nie jedna zamiast drugiej.

Czego nie rozwiąże dobór narzędzia

Żadna z tych szlifierek nie zastąpi sekwencji ziaren. Przeskok z ziarna P40 od razu na P220 nie uda się ani kątową, ani mimośrodową, bo rysy po grubym ziarnie są za głębokie. Nie zastąpi też odciągu: przy skoku 10 mm powstaje najwięcej pyłu w jednostce czasu i to tam najszybciej widać, czy odsysanie nadąża. Zapchana tarcza przestaje ciąć i zaczyna gładzić powierzchnię, co na lakierze kończy się przypaleniem.

Najczęstsze pytania

Narzędzia z okrągłą tarczą znajdziecie w kategorii oscylacyjne, wersje ze stopą w kategorii stopy, a maszyny do zdzierania w kategorii kątowe. Jeśli nie wiecie, od czego zacząć, doradca produktowy prowadzi przez dobór w trzech pytaniach.